Las maniobras militares españolas se multiplican en Euskal Herria.
Cientos de militares españoles hacen gala de sus armas en territorio vasco. Los soldados realizaron prácticas con lanzagranadas en un paraje de las cercanías de Zestoa.
Conductores y vecinos vieron ayer como centenares de militares del Ejército español transitaban por carreteras y poblaciones vascas portando armas en sus manos y, en algún caso, haciendo uso de ellas. Según informó “Urola Kostako Hitza”, en esta comarca guipuzcoana se pudo ver un amplio despliegue de soldados marchando por la carretera entre Azpeitia y el mar. En Anardi, cerca de Zestoa, realizaron prácticas con sus lanzagranadas. Mientras, los camiones aguardaban junto a la playa de Gaztetape, en Getaria.
En Elorrio fueron vistos sobre las siete de la mañana en las inmediaciones del supermercado de Eroski. También en otros lugares de Bizkaia como la carretera entre Berriatua y Ondarroa o en los alrededores de Abadiño, donde se observó la presencia de helicópteros. En Araba, aviones sobrevolaron Gasteiz, y se vieron numerosos soldados y vehículos en Laudio y Zigoitia.
Espainiako Armadaren maniobrak Euskal Herrian.
Urtero udazkenarekin batera iritsi ohi dira Espainiako armadako soldaduak Euskal Herrira maniobra militarrak egitera. Udazkenari aurreratu eta Nafarroan udan ere ibili ziren militarrak aurten, Sakana aldean batez ere. Bizkaiko eta Gipuzkoako hainbat herritan ikusi dituzte egunotan eta Araban ariko direla ere iragarri dute, Espainiako Gobernuaren ordezkaritzak hainbat udaletara bidalitako jakinarazpenean dioenez. Dagoeneko hainbat herritarrek egin dute topo euren udalerrietako bide eta errepideetan berdez jantzita eta motxilak bizkarrean dabiltzan pertsona armatuekin.
Gipuzkoan, Azpeitiatik Zestoarako errepidearen bi aldeetan, esaterako, fusilekin armatutako ehun soldadutik gora oinez ibili ziren atzo goizean, ilaran, motxilak bizkarrean eta fusilak eskuetan hartuta. Urola-Kostako Hitzak zabaldu zuenez, Zestoara iritsi aurretik, Lasao inguruko zelaietan, bazokekin praktikak egiten ere aritu ziren soldaduak. Zumaian, Orruatik Askizurako bidea hartu zuten Espainiako armadako soldaduek, mendian gora. Getarian, Gaztetape hondartza inguruan hainbat kamioi militar zituzten zain, oinez zetozen soldaduak jasotzeko.
Jendeak harrituta begiratzen zien goitik. «Baina, zer da hau? Gerra ailegatu al da edo?» zioten elkarren artean zenbait erretiratuk, hondartza aldera begira, «hauekin broma gutxi!», gaineratuz.
Eskualdeko udaletan, Gipuzkoa Araba eta Bizkaikoetan bezala, maniobren berri ematen zuen jakinarazpena jaso zuten orain egun gutxi. Gehienetara hilaren 22an, iragan ostiralean, iritsi zen Espainiako Gobernu Ordezkaritzaren oharra --Bizkaikoetara, bederen--. Bertan alkateari jakinarazi zaio hilaren 24tik 29ra bitarte «Parakaidista Brigadak instrukzio ariketak egingo dituela herrialde honetan egoitza daukan Brigada de Infanteria Ligera San Marcial V deritzon Unitateekin batera». Maniobrak zein udalerritan eta zein egunetan izango ziren ez zen zehazten fax bidezko ofizioan.
Ariketa horien helburuari buruz, jakinarazpenak dio orografia zaila duten guneetan «maila guztietako agintedunen ekimena bultzatzea» dela xedea. Hartarako, «eskuzko irekiera eta automatikoa erabiliz parakaidista irtenaldi saioak» egingo direla dio jakinarazpenak eta, horren ostean, «tropen heligarraio eta ibilgailu militarrekin sekzio konbinatu motako unitateen oinezko lekualdaketak» egingo direla ere. Maniobra horien baitan ez dela «inolaz ere tiro arketarik egingo» gehitzen du.
Ariketek iraun bitartean ingurumena eta jabego pribatua errespetatuko direla, eta soldaduek ez dutela tokian tokiko ohiko jardueretan eragozpenik sortuko dio, halaber, Espainiako Gobernuaren ordezkariordeak sinatutako jakinarazpenak.
Bizkaian barrena ere.
Bizkaiko udaletan ere jaso zuten jakinarazpena, iragan asteko ostiral eguerdian gehienek. Durangaldean ibili ziren atzo Espainiako armadako militarrak. Atzo goizean bertan Berriatuan zebiltzan Espainiako armadako ehun bat oinezko soldadu, armak eskutan. Lea-Artibaiko Hitzak jakitera eman zuenez, kamioien ilarak Erribera gurutzatu zuen 10:00ak aldera, eta Madalena auzorako bidegurutzetik sartu zen. Trafikoa eten eta norabide bietan ilarak sortarazi zituen armadaren konboiak Zikautxoko biderantz sartzerakoan. Handik, berriz, 11:00k aldera, infanteriako soldaduek oinez ekin zioten Asterrika auzoranzko bideari. Arratsaldean Amorototik ere igaro ziren militarrak.
Beste hainbat herri eta eskualdetan ere ikusi dituzte soldaduak maniobretan, hainbat herritarrek BERRIAri jakinarazi diotenez. Hala, herritar batek ehun bat soldadurekin egin zuen topo lanerako bidean, 7:00ak zirela, Elorrioko Eroski parean. Beste batek, Otxandiotik Gasteizerako bidean, Espainiako armadako auto eta kamioi militar «pila» gurutzatu zituen urtegiaren albotik doan errepidean. Abadiñotik ere ibili omen ziren soldaduak atzo goizean; bi helikoptero ikusi zituzten arratsalde partean. Itsasondoko Udalera ere abisua iritsi zaiela jakinarazi zuen beste herritar batek, baina soldaduak noiz iritsiko diren zehaztu gabe.
Rechazo de ANV.
ANV mostró ayer su repulsa ante estas «demostraciones de fuerza» realizadas por «los invasores, los vencedores de la guerra del 36 y sus sucesores y colaboradores», y subrayó que a pesar de ellas «Euskal Herria sigue avanzando hacia la soberanía».
«Behingoz alde egin dezatela exijitzen diegu, ez baitira ongi etorriak»
Asier imaz.
batasuneko mahaikidea
Batasuneko mahaikide Asier Imazen ustetan, Espainiako armadaren maniobrak «esku sartze eta probokazio» hutsa dira. Batasuneko mahaikideak salatu duenez, Espainiako zein Frantziako armadek zein poliziek mendetan izan duten funtzioa euskal herritarren borondatea eta erabakia «zanpatzea» izan da. Horregatik, «behingoz alde egin dezaten» exijitu die Batasunak, «herri honetan ez direlako ongietorriak». Halaber, herritarrei eta erakundeei dei egin die maniobra militar horiei aurre egin eta alde egiteko exijentzia luzatu diezaieten. Egungo egoera politikoan halako erakustaldiak egotea bereziki kritikatu du Batasunak: «Iraganeko jarrerak behar dute izan, eta etorkizuna hemendik alde egitetik pasako da».
«Maniobrak bake kulturaren aurka doaz; probokazio hutsa da»
Rafa larreina.
EA-ko antolakuntza idazkaria
Euskal Herriko prozesu politikoan Espainiako armada egiten ari den maniobrak «probokazio hutsa» direla iritzi dio Rafa Larreina Eusko Alkartasuneko Antolakuntza idazkariak. Gainera, «bake kulturaren aurkako ekintzak» direla iritzi dio, arazoak «bortxazko bideetatik edo bide militarretatik» baino ezin direla konpondu erakusten dutelako. «EAn beti esan dugu arazo sozialak eta politikoak ez direla sekula bide militarretatik, indarra eta biolentzia erabiliz konponduko. Arazoak jarduera politikoa eta demokratikoarekin konponduko dira», azpimarratu du. Larreinaren esanetan, Espainiako ejerzitoa ez da ongi etorria Euskal Herrian, eta horregatik maniobrarik ez daitezela egin eskatu du.
«Bake prozesuaren kalterako izan daiteke».
aralar
Aralarrek gogor salatu ditu Espainiako armadaren maniobrak, eta bide batez Espainiako Gobernuari eskatu egin dio maniobra militarrak Euskal Herrian egiteko erabakia atzera bota dezala. Gatazka gainditzeko «une historikoa» bizi dugun honetan militarrek halako erakustaldia egitea «probokazio hutsa» izateaz gainera, bake eta normalizazio prozesuaren kalterako izan daitekeela uste du Aralarrek. Halaber, Euskal Herriko «izpiritu eta aldarrikapen antimilitarista» aldarrikatu du, insumisio mugimenduek eta kontzientzia eragozpenaren aldarriak gogoan izanda. «Bardeetan, Lautadan, Bizkaian, Gipuzkoan eta Aritxulegin izandako manio-bra militarrak» ere arbuiatu ditu Aralarrek.
«Egungo egoeran ez da normala armada Euskal Herrian sartzea».
Roberto gonzalez.
Eaj-ko arabako biltzarkidea
Roberto Gonzalez EGI-ko buru eta Arabako EAJko biltzarkidearen aburuz, Euskal Herriak bizi duen abagune politiko berri honetan bake eta normalizazio politikoaren aldeko ahaleginak egiten ari direnean, «ez da normala eta ez du zentzurik ejerzitoa Euskal Herrian sartzeak». Espainiako Gobernuaren «moral bikoitza» salatu du Gonzalezek: «Alde batetik bakegintzaz hitz egiten dute, eta bestetik ejerzitoa ekartzen dute». EAJko biltzarkideak ez du begi onez ikusten urtean behin edo birritan halako maniobrak egitea. Gogoratu duenez, Espainiako ejerzitoa ia urtero etorri da Euskal Herrira erakustaldi militarrak egitera, eta herri inguruetan agertzen dira «inolako abisurik» eman gabe.
«Maniobrek alarma piztu dute herritarrengan».
Ezker batua.
Azken egunotan Azpeitia, Zestoa, Zumaia eta Getarian (Gipuzkoa) Espainiako soldaduek egindako maniobra militarrak gaitzetsi ditu Urola-Kostako Ezker Batua Berdeak-ek, prentsa ohar batean. EBren aburuz, «probokazio hutsa» dira eta herritarrengan «alarma» pizten dute. Gogoratu duenez, hile honetan bertan Aralarrekin batera Gipuzkoako Batzar Nagusietan ebazpen bat aurkeztu zuten Jaizkibidel mendiko eremu militarrak Pasaiako Udalari emateko, horrelako praktikak ekidin daitezen. Era berean, Ezker Batua praktika militarren aurka azaldu da, eta gastu militarrarekin bukatzea eskatu du. Diru hori gizarte gastuetara eta nazioarteko garapenera bideratzeko galdegin du EBk.
Protokoloa zabaltzen ari da Jorratzen, udalek jarrera bateratua hartze aldera.
Espainiako Armadaren maniobra militarren aurka Hego Euskal Herriko udal guztiek erantzun bateratua emateko helburuarekin, protokolo bat igortzen hasi da Jorratzen Partzuergoa udalerriei. Maniobrak egiten hasi aurretik, udal batzarrera deitu eta maniobrak debekatzeko erabakia proposatzen die Jorratzen-ek udalei. Erabakiaren berri emanaz Espainiako Defentsa ministroari, Gobernu ordezkaritzari eta dagokion kargu militarrari gutuna igortzea ere proposatzen die. Elkarretaratzeetara deitzea eta herriaren sarrera-irteeretan erabakiaren berri emanaz kartelak jartzea ere proposatzen du protokoloak.
Halaber, behin maniobrak hasita, alkateak ariketen arduradunari ongietorriak ez direla adierazteko, eta Udalaren erabakiaren berri ematen duen idatzia emateko eskatzen du protokoloak. Herritarrei ez ezik, hedabideei ere Udalaren jarrera jakinarazteko proposatzen du, halaber. Lea-Artibaiko bailaran, hainbat udalerrik egin dute bat jarrera protokoloarekin, Aulestikoak, kasu.
Askatasunak ere euskal eskualdeetan «okupazio indarrek beren prepotentziaren eta botere armatuaren erakustaldia» egitea salatu zuen, ohar batean. «Euskal Herriak bere etorkizuna erabakitzeko bidean Espainiako eta Frantziak jarritako hesia indartu asmoz, euskal herritarroi euren botere armatuaren froga erakustera etorri dira», dio oharrak.
«Estatuen zapalkuntza estrategia» bertan behera geratu ezean, ezingo dela prozesu demokratikorik izan ohartarazi du Askatasunak. Horretarako «herri presioa» beharrezkoa izango dela iritzita, maniobrei «erantzun tinkoa» emateko deia egin du Askatasunak. Bide horretan «herri sektoreei indarrak metatzeko deia ere egin die Askatasunak.
Hainbat udalerritako alkate ez daude gustura ehunka soldadu herriko kaleetan barna ikustearekin.
Maniobren gaineko jakinarazpena ostiral eguerdian iritsi zen udal gehienetara. Soldaduak euren herrietatik igarotzen ikusi dituzten hainbat alkatek desadostasuna agertu dute.
Zestoako alkate Gorka Unanue da horietariko bat. Herenegun goizean jaso zuen jakinarazpena udaletxean, faxez. Paraxutarekin ibiltzen diren soldaduak izanik, egunotan «herritik armatuta pasatzea oso logikoa» ez zaiola iruditzen dio. «Agian, probokaziotzat hartu beharko litzateke, zenbait herritar urduri jar daitezen edo», adierazi du alkarteak.
Are gehiago dio alkateak; maniobrak Euskal Herrian egitea «lekuz kanpo» dagoela uste du. «Nik uste dut hemen egiten dituztenean Euskal Herria Espainia dela azpimarratu nahi digutelako dela, probokazioa izan daiteke».
Zumaiako Udalean astelehenean azken orduan jaso zuten fax bidezko jakinarazpena, Maria Eugenia Arrizabalaga alkateak adierazi duenez. «Ez ditut gogoko armak ez ejerzitoak. Abertzale naizenez, are gutxiago gureak ez direnean», dio Arrizabalagak. Egungo erronka nagusia bakea lortzea dela iritzita, maniobra militarrek eta iragan asteko «Oiartzungo antzezlanak» ez lioketela prozesuari eragin beharko adierazi zuen alkateak.
Hilaren 22an jaso zuten Getariako Udalean maniobrei buruzko jakinarazpena. Josu Ezenarro alkateari ez zaio ondo iruditu herrian zehar soldaduak ariketak egiten aritzea. «Ez zaigu ondo iruditzen horrelako maniobrak egin behar dituztelako herritik pasatzea», adierazi du Ezenarrok.
Berriatuko alkate Rodolfo Bakerizak ere «gure lurren okupazio militarragaz Udalaren desadostasuna» agertu du maniobren berri jakiterakoan.
«Baina, zer da hau?!Gerra iritsi al da edo?»
Kamioi militarrak eta fusilekin eta bazokekin armatutako ehun soldadu baino gehiago ibili da eskualdeko herrietan.
Espainiako Armada maniobra militarrak egiten aritu zen atzo goizean eskualdeko hainbat herritan. Fusilekin armatutako ehun soldadu baino gehiago Azpeititik Zestoarako errepidearen bi aldeetan oinez ibili ziren, ilaran, motxilak bizkarrean eta fusilak eskuetan hartuta.
Zestoara iritsi aurretik, Lasao inguruko zelaietan bazokekin praktikak egiten ere aritu ziren soldaduak. Zumaian, Orruatik Askizurako bidea hartu zuten soldaduek, mendian gora. Getarian, Gaztetape hondartzaren inguruan hainbat kamioi militar zituzten zain, oinez zetozen soldaduak jasotzeko zain.
Jendeak harrituta begiratzen zien goitik. «Baina, zer da hau? Gerra ailegatu al da edo?» zioten elkarren artean zenbait erretiratuk, hondartza aldera begira, «hauekin broma gutxi!», gaineratuz.
Getariako alkate Josu Ezenarro ere ez zegoen txantxetarako. Gipuzkoako beste hainbat Udalek bezala, aurreko egunotan Espainiako Gobernuak Gipuzkoan duen ordezkaritzaren faxa jaso zuten Udalean, irailaren 24tik 29ra Espainiako Armadako Paraxutista Brigadak Gipuzkoako hainbat udalerritan maniobrak egingo dituela, eta bera alkate den udalerria horietako bat izan zitekeela adieraziz. Hala ere, «ez zaigu ondo iruditzen halako maniobrak egin behar dituztelako herritik pasatzea» esan zuen atzo Ezenarrok.
Gorka Unanue Zestoako alkatea areago joan zen, eta probokazioa iruditu zitzaion militarrak Zestoan barrena horrela ibiltzea: «Herritik armatuta pasatzea ez zait oso logikoa iruditzen, eta agian probokazio bezala interpretatu beharko litzateke. Zenbait herritar urduri jar daitezen edo. Gaur egun, maniobra hauek Euskal Herrian egitea lekuz kanpo dagoela uste dut».
Urola Kostako Ezker Batua-Berdeak eta Aralar alderdiek, berriz, prentsa oharra bidali zuten hedabideetara, elkarrekin. Bi alderdiei «probokazio hutsa» iruditu zitzaizkien maniobrak, eta armadaren eta praktika militarren aurka agertu ziren, gastu militarrekin bukatu eta horiek gastu sozialera bideratu behar direla nabarmenduz.
Maria Eugenia Arrizabalaga Zumaiako alkateak, berriz, «ez armak eta ezta ejertzitoak» ere ez dituela gogoko esan zuen, «eta abertzale naizen aldetik, are gutxiago geureak ez direnean». Ildo horretan, armadaren atzoko agerraldia eta igandean etakideek Oiartzunen egin zuten alderatu zituen: «Bake Prozesua funtsezkoa dugu herri honetan. Denok sinetsi behar dugu bakearen lorpena dela egun dugun erronkarik handiena. Beraz, Espainiako ejertzitoaren ariketek eta joan den igandeko Oiartzungo antzezlanak maila berdinean eragin beharko lukete prozesuan: ezerezean».
Zestoako Bagoaz plataformako Joseba Alberdirentzat, berriz, «Euskal Herria zeinen esku dagoen gogorarazteko indar erakustaldia» izan zen atzokoa. «Militarrak soberan daude, eta autodeterminazioa behar dugu benetako bakea lortzeko» gaineratu zuen.
Julian Eizmendi Azpeitiko alkateak, «idealena ejertzitoen beharrik ez izatea» dela adierazi zuen.
Espainiako armadakoak maniobretan egon dira.
Espainiako armadako 100 oinezko soldadu inguru ailegatu ziren atzo goizean Berriatura, maniobrak egitera. Kamioien ilarak Erribera gurutzatu zuen 10:00ak aldera, eta Madalena auzorako bidegurutzetik sartu zen. Trafikoa eten eta norabide bietan ilarak sortarazi zituen armadaren konboiak Cikautxoko biderantz sartzerakoan. Handik, berriz, 11:00ak aldera, infanteriako soldaduek oinez ekin zioten Asterrika auzoranzko bideari. Arratsaldez Amorototik eta Lekeitiotik ere igaro ziren. Hitzak ez du, momentuan, jakiterik eduki akanpalekurik okupatu duten.
Berriatuko alkate Rodolfo Bakerizak zera agertu du maniobren berri jakietan: «Udala ez dago ados gure lurren okupazio militarragaz».
Pasa den bariku eguerdian bidali zuen Espainiako Gobernuaren Ordezkariordetzak fax bidezko ofizio bat Bizkaiko udal guztietara. Ohar horretan, irailaren 24a eta 29a bitartean Burgos, Errioxa, Bizkaia, Araba eta Gipuzkoan Paratxutista Brigadak eta San Marcial V. deritzon infanteria arineko brigadak «instrukzio ariketak» egingo dituela jakinarazi zuen. Ez zuen argitzen ze udalerritan ez zeintzuk egun zehatzetan egingo zituzten aitaturiko maniobrak.
Urtero, iraila eta azaroa bitartean, astebeteko maniobra militarrak egin ohi ditu Espainiako armadak Hego Euskal Herrian Guion goitizenagaz. Barikuan udaletara bidalitako jakinarazpenean Miguel Angel Fernandez Perez ordezkariordeak orografia ipintzen du maniobra hauek egiteko arrazoi modura. Berbaz berba: «ariketa honen helburua orografia gaitza dagoen guneetan maila guztietako agintedunen ekimena bultzatzea da». Ohar berean jakin eragin dute maniobretan ez dela tiro ariketarik egingo, eta «ingurumena eta jabego pribatua guztiz errespetatuko» dela.
Jorratzen partzuergoa:«Maniobrak soberan daude».
«Euskal Herria abagune politiko historikoan dago. Gure etorkizuna askatasunez erabaki nahi dugu, inongo kanpo injerentziarik barik. Horregatik, behar-beharrezkoa da indar armatu atzerritar guztiak gure lurraldetik aldentzea». Horrela dio Jorratzen desmilitarizazioaren aldeko partzuergoak justu egunotan kide dituen udaletara bidali duen protokolo proposamenak.«Ez du eman astirik udaletan batzarrik egiteko, maniobrak zehatz non eta noiz egingo diren ez delako sekula jakiten», azaldu du Hareitz Kortabitarte Aulestiko zinegotzi eta Jorratzen partzuergoko ordezkariak. Lea-Artibain Aulesti, Lekeitio eta Ondarroa dira Jorratzen partzuergoko kide. Lekeitio eta Ondarroako udal gobernukideek ez dute era aktiboan parte hartzen bertan, eta ez dute kuotarik ordaintzen, baina ofizialki ez dira erakunde horretatik atera.
Maniobrak egiten hasi baino lehen plenoa egitea proposatzen zuen Jorratzenen protokoloak. Maniobra militarrak debekatzeko akordioa hartzea proposatzen dute bertan, eta akordioaren berri Espainiako Defentsa ministroari, dagokion gobernu ordezkariari eta dagokion kargu militarrari jakinaraztea. «Gure helburua Hego Euskal Herriko udal guztiek maniobra hauen aurkako erantzun komuna ematea da», baieztatu du Jorratzenek.
Maniobrak egiten diren guneetan elkarretaratzeak deitzea proposatzen du protokoloak, eta udalak publikoki salatzea maniobrok. «Holako jarduerak burutzean gehienetan ez da udalen autonomia lokala errespetatzen; herritarren eguneroko bizitza goitik behera nahasten da, eta maniobra hauen bidez hainbat herritarren oinarrizko eskubide eta askatasun ugari urratzen dira», dio udal akordio proposamenak. «Euskal Herria aurkitzen den egoera politiko eta sozialean halako gertaerak ez dira lagungarri. Soberan daude», esan dute amaitzeko.
Espainiako armada Berango inguruan ibili zen atzo.
Atzo, irailak 25, 17:30 inguruan, armada espainola maniobra militarrak edo… egiten ibili zen Berango eta Unbeko kale eta mendietatik.
Arratsaldeko 17:00ak aldera Aitz gane eta Lantzarte auzoen artean 15 bat kamioi eta todoterreno aparkatu eta armadakoak oinez ibili ziren Berangoko auzo eta mendietatik (hilerrian ere izan ziren). Unbetik ere aldi berean beste talde bat ikusi zuten eta Urdulizetik ere ibili direla esan digute.
Euskal Herriak jasaten duen okupazio militarra gerra eta gatazkaren aplikazioa da, Euskal Herriaren ukazioa inposatzeko erabiltzen dutena hain zuzen. Horren aurrean esan behar dugu Espainiako eta Frantziako armadek ez dutela lekurik Euskal Herri demokratikoan.
Konponbide garaia da, alde egiteko garaia.
Eman bakea Euskal Herriari.
Euskal Herriak du hitza eta erabakia.
Alde hemendik!
