«Ataramiñe’ 05» reúne los escritos donde los presos «vuelcan sus sueños».
Kalderapeko Kultur Gunea acogió ayer la presentación del nuevo número de “Ataramiñe”, presentado como «cuadernos de literatura de los represaliados políticos vascos».
Como las anteriores, esta cuarta entrega de la colección “Ataramiñe” reúne todo tipo de escritos literarios poemas y relatos de ficción, principalmente, pero también dibujos de quienes prefieren la plástica. Como señaló el ex preso Mitxel Sarasketa, son formas de expresión «en las que los presos vuelcan sus sueños». Así, autores que hacen sus primeros pinitos comparten espacio en este cuaderno con grandes de la literatura que, como Joseba Sarrionaindia, escriben sus poemas desde el exilio. Euskara la mayor parte, castellano y francés, pero también el inglés, son los idiomas elegidos por los autores para expresarse.
“Ataramiñe’05” incluye un homenaje a Estepan Urkiaga, “Lauaxeta”, con la reproducción de algunos de sus poemas y la inclusión, además, de un texto escrito para la ocasión por Edorta Jiménez. El escritor de Mundaka recordó ayer que Lauaxeta «fue fusilado por ser un poeta y un periodista, además de comandante».
«Algunos tienen miedo de que se utilice su figura, pero los hechos están ahí: Lauaxeta es patrimonio del pueblo, con sus errores y sus aciertos. Y murió por ser escritor y miliciano a la vez», dijo. El nuevo número de “Ataramiñe” estará en la Feria de Durango en el stand del movimiento pro-amnistía, junto al libro “Lunaren Goiztiri”, de Juan Luis Mugertza, que se editó hace unos meses. En este relato, el escritor de Elgoibar afincado en Berango homenajea a Jose Mari Sagardui Moja, “Gatza”, preso que lleva 25 años en las cárceles españolas. También estará a la venta un libro de cuentos para niños escrito por el preso donostiarra Kepa Etxebarria.
---------------------------------------------------------------------------------
Barruko hitzak.
Euskal preso eta iheslariek eginiko genero askotako literatur lanen bildumaren 4. alea eman du argitara Ataramiñe elkarteak.
«Norbaitek pentsa lezake Ateramiñe garrantzirik gabeko liburua dela, euskal presoen lanek kalitaterik ez dutela. Baina ez da egia: zerbait adierazteko nahikoa da kontatzeko zerbait edukitzea, eta euskal presoek gauza asko dituzte esateko». Huelvako (Espainia) espetxean preso dagoen Joxe Karlos Apeztegia iruindarraren hitzek ematen diote hasiera Ateramiñe kultur elkarteak argitara eman duen literatur lanen bildumari.
Orotara, 26 euskal preso politikoren poemak, ipuin eta narrazioak biltzen ditu liburuxkak. Baina ez hori bakarrik: Joseba Sarrionandia iheslariaren poemak ere jasotzen ditu. Halaber, Edorta Jimenez idazleak Esteban Urkiaga Lauaxeta poeta ez ezik, euskal militantea izan zelako hil zutela idatzi du. Fusilatu aurretik, kartzelan zela, Lauaxetak bere buruaz eginiko erretratuek osatzen dute euskal errepresaliatu politikoen literatura kaiera. Lan guztiek iragan urrian espetxean hilik agertutako Jose Angel Altzuguren Kotto-ri omenaldi izan nahi dute. Naiara Mallabia preso bilbotarrak lagunei, euskal preso politikoa ere baden Unai Mallabia anaiari eta Euskal Herriaren eskubideen alde borrokatzen diren lagun guztiei eskaini dizkie poemak: «Maite zaitut nere askatasunean / eta beraien espetxean / ere maite zaitut». Aritz Saez Intsausti preso donostiarrak lagun bat izan du gogoan barren-barrendik idazteko orduan: iragan uztailean Frantzian hildako Imanol Gomez ETAko militantea. «Uztailak 20, haizea, tristura / Amorrua, haserrea, tempestad / Sua gure begietan, malkoak /Ibaiak osatuz hacia el mar / Hijo, semea, anaia... amigo/ Seme kuttuna / Izar gorria hacia la libertad / Povo, maitasuna / Herriari maitasuna / Bizipoza lau hertzetatik / ilusioa, borroka / hasta siempre, adeus / agur eta ohore / gudari, golfo!». Baina badira narrazioak idatzi dituztenak, fikziozkoak zein egiazkoak. Nahiz hibridoak: Aitor Fresnedo preso portugaletetarrak benetako gertaera batean oinarrituriko Gazta baten trukean ipuina idatzi du, esate baterako.
Haurrentzako 'Azeri gosetia' ipuin liburua.
Marrazki ugari biltzen ditu aurtengo Ateramiñe bildumak. Besteak beste, Josu Ginea larrabetzuarrak eta Joseba Arregi oñatiarrak eginiko kartzelako lau pareten irudiak jasotzen ditu liburuxkak. Errenteriako Jose Luis Barriosek eta Galdakaoko Jon Bienzobasek erretratuak eta paisaiak margotu dituzte.
Amaia Urizar preso bilbotarraren obra berezia da oso. Atxiloketaren hitz-gurutzatuak du izenburu. Espetxean sartu zutenean, kide batek galdetu zion ea deskribatuko al zizkion atxiloketak iraun zuen bost egunetan jasandako torturek eragindako sentipen eta sentimenak. «Hona hemen nire erantzuna: ezinezkoa da hitz batean adieraztea». Gurutzegrama bat egin du Urizarrek. Indarkeria hitza sartu du; ikara, zaplaztekoak, bortxaketa, dardara... Hainbat hitz erabili ditu gurutzegrama osatzeko. Esperantza berba ere bai. Gainera, beste bi liburu eramango ditu Ateramiñe elkarteak Durangoko Azokara: Kepa Etxebarria preso donostiarrak haurrentzat idatziriko Azeri gosetia ipuin bilduma eta Juan Luis Mugertzaren Lunaren Goiztiri. Espetxean 25 urte daramatzan Jose Mari Sagardui Gatza-ri bisita egin ostean idatzi zuen liburua Mugertzak. Gatzaren emaztearekin eta alabarekin Jaenera egin zuen bidaia, eta egun hartan bizitakoa kontatu beharra sentitu, eta liburua idatzi zuen.
ADN.es Medio Oficial Premios Bitacoras 2008: